Περίληψη
Δημιουργούμε τη δική μας «Γκερνίκα της Ειρήνης», γεμάτη εικόνες που συμβολίζουν έναν κόσμο χωρίς βία.
Η ΓΚΕΡΝΙΚΑ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ
ΜΙΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΙΡΗΝΗΣ
Η Παγκόσμια Ημέρα Ειρήνης, στις 21 Σεπτεμβρίου αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία να συζητήσουμε με τα παιδιά έννοιες όπως η ειρήνη, η συνεργασία, ο σεβασμός και η αξία της ανθρώπινης ζωής. Η τέχνη μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα για δύσκολα θέματα και να βοηθήσει τους μαθητές να εκφράσουν σκέψεις και συναισθήματα με τρόπο δημιουργικό και ασφαλή.
Η «Γκερνίκα» του Πάμπλο Πικάσο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αντιπολεμικά έργα τέχνης. Μέσα από την παρατήρηση του πίνακα, τα παιδιά έρχονται σε επαφή με τα συναισθήματα που γεννά ο πόλεμος. Στη συνέχεια, όμως, καλούνται να κάνουν κάτι διαφορετικό: να μεταμορφώσουν τη θλίψη σε ελπίδα και να δημιουργήσουν τη δική τους «Γκερνίκα της Ειρήνης», γεμάτη εικόνες που συμβολίζουν έναν κόσμο χωρίς βία.
ΣΤΟΧΟΙ
Με την ολοκλήρωση της δραστηριότητας οι μαθητές αναμένεται να:
●γνωρίσουν το έργο του Πάμπλο Πικάσο και τη σημασία της «Γκερνίκα»,
●ευαισθητοποιηθούν απέναντι στις συνέπειες του πολέμου,
●αναγνωρίζουν και να εκφράζουν συναισθήματα μέσα από την παρατήρηση ενός έργου τέχνης,
●καλλιεργήσουν τη δημιουργικότητα και την αισθητική τους έκφραση,
●συνεργαστούν και να ανταλλάξουν ιδέες με τους συμμαθητές τους.
ΗΛΙΚΙΕΣ
Η δραστηριότητα μπορεί να υλοποιηθεί σε μαθητές:
●Νηπιαγωγείου (με κατάλληλη προσαρμογή της συζήτησης)
●Α΄–ΣΤ΄ Δημοτικού
ΥΛΙΚΑ
●Εκτυπωμένη εικόνα της «Γκερνίκα»
●Το γεωμετρικό φόντο της δραστηριότητας (εκτυπώστε ασπρόμαυρο ή έγχρωμο)
●Εκτυπωμένα σύμβολα ειρήνης (περιστέρια, καρδιές, δέντρα, ήλιος, λουλούδια, παιδιά, θάλασσα, σύμβολο ειρήνης κ.ά.) ή ζωγραφιές των μαθητών (εκτυπώστε ασπρόμαυρο ή έγχρωμο)
●Ψαλίδια, Κόλλες
●Χαρτόνι ή φύλλο κανσόν μεγάλου μεγέθους
●Μαρκαδόροι ή ξυλομπογιές (προαιρετικά)
ΠΟΡΕΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ
1. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ
Παρουσιάζουμε στα παιδιά τη «Γκερνίκα», χωρίς να αναφέρουμε αρχικά τον τίτλο ή την ιστορία της.
Τα ενθαρρύνουμε να παρατηρήσουν προσεκτικά τις μορφές, τα πρόσωπα και τις κινήσεις.
Ενδεικτικές ερωτήσεις:
●Τι βλέπετε;
●Ποια συναισθήματα σας δημιουργεί ο πίνακας;
●Ποια πρόσωπα φαίνονται φοβισμένα ή λυπημένα;
●Ποια χρώματα κυριαρχούν;
●Γιατί πιστεύετε ότι ο ζωγράφος επέλεξε αυτά τα χρώματα;
2. ΣΥΖΗΤΗΣΗ
Αφηγούμαστε με τρόπο κατάλληλο για την ηλικία των παιδιών ότι ο πίνακας δημιουργήθηκε μετά τον βομβαρδισμό της πόλης Γκερνίκα και ότι ο Πικάσο θέλησε να δείξει τον πόνο και την καταστροφή που προκαλεί ο πόλεμος.
Συζητάμε:
- Πώς νιώθουν οι άνθρωποι όταν υπάρχει πόλεμος;
- Ποια δικαιώματα στερούνται τα παιδιά;
- Τι σημαίνει για εσάς η λέξη «ειρήνη»;
3. ΙΔΕΟΘΥΕΛΛΑ
Καταγράφουμε σε χαρτί όλες τις εικόνες που συνδέουν τα παιδιά με την ειρήνη.
Ενδεικτικά:
- αγάπη,
- φιλία,
- αγκαλιά,
- περιστέρι,
- καρδιά,
- δέντρα,
- λουλούδια,
- ήλιος,
- θάλασσα,
- παιχνίδι,
- οικογένεια,
- χαμόγελο,
- συνεργασία.
4. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ «ΓΚΕΡΝΙΚΑΣ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ»
Δίνουμε σε κάθε μαθητή το γεωμετρικό φόντο.
Τα παιδιά μπορούν:
●να ζωγραφίσουν τα δικά τους σύμβολα ειρήνης ή
●να χρησιμοποιήσουν τα έτοιμα στοιχεία της δραστηριότητας, να τα κόψουν και να δημιουργήσουν ένα προσωπικό κολάζ.
Κάθε έργο είναι μοναδικό και αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο το κάθε παιδί οραματίζεται έναν κόσμο γεμάτο ειρήνη.
5. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
Οι μαθητές παρουσιάζουν τις δημιουργίες τους και εξηγούν:
●γιατί επέλεξαν τα συγκεκριμένα σύμβολα,
●ποιο μήνυμα θέλουν να περάσουν,
●πώς μπορούμε όλοι να συμβάλλουμε στην ειρήνη, ξεκινώντας από τη δική μας τάξη.
Η δραστηριότητα μπορεί να ολοκληρωθεί με τη δημιουργία μιας έκθεσης έργων ή μιας μεγάλης συλλογικής «Γκερνίκας της Ειρήνης» στον χώρο του σχολείου.
ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ
Οι μαθητές μπορούν να γράψουν μία σύντομη φράση ή μία ευχή που θα συνοδεύει το έργο τους.
Παραδείγματα:
● «Η αγάπη είναι πιο δυνατή από τον πόλεμο.»
● «Παίζουμε μαζί, ζούμε μαζί, ονειρευόμαστε μαζί.»
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: 3D ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Adams, M. (2010). Education for Peace. Routledge.
Eisner, E. W. (2002). The Arts and the Creation of Mind. Yale University Press.
Harris, I. M., & Morrison, M. L. (2013). Peace Education (3rd ed.). McFarland.
Lowenfeld, V., & Brittain, W. L. (1987). Creative and Mental Growth. Macmillan. UNESCO. (2024). Recommendation on Education for Peace, Human Rights and Sustainable Development. (επίσημο έγγραφο της UNESCO)
Ειδική Παιδαγωγός ΠΕ02.50 & ΠΕ01.50
M.Ed. Παιδαγωγικής ψυχολογίας
M.Ed. Εκπαίδευσης Ενηλίκων

